प्रकाश सिग्देल,
पढ्न लाग्नो समय : १ मिनेट,

मानव जीवनको सबैभन्दा निश्चित सत्य भनेको मृत्यु हो। तर कहिल्यै मर्नु नपर्ने अवस्था—अमरता—यदि सम्भव भयो भने संसार कस्तो हुन्थ्यो ? यो प्रश्नले विज्ञान, दर्शन र कल्पनालाई एकै ठाउँमा ल्याउँछ। विज्ञानका अनुसार मानव शरीर निरन्तर परिवर्तनशील छ। कोषहरू जन्मिन्छन्, काम गर्छन् र मर्छन्। समयसँगै शरीरमा क्षति जम्मा हुँदै जान्छ, जसलाई biological process भनिन्छ। यही प्रक्रिया नै अन्ततः मृत्युको कारण बन्छ। अहिलेको अवस्थामा यसलाई पूर्ण रूपमा रोक्न सकिएको छैन। त्यसैले “नमर्ने मान्छे” वास्तविकताभन्दा बढी कल्पनाको विषय हो। तर एकछिनका लागि सोचौँ—यदि मानिसहरू कहिल्यै नमर्ने भएरु पृथ्वीमा जनसंख्या तीव्र रूपमा बढ्थ्यो। जन्म हुने तर मृत्यु नहुने अवस्थामा खाना, पानी र बसोबासको ठूलो संकट आउन सक्थ्यो। सायद मानिसहरूले नयाँ ग्रह खोज्नुपर्ने अवस्था पनि आउन सक्थ्यो। यस्तो परिस्थितिमा हाम्रो पृथ्वी आफैं ठूलो दबाबमा पर्न सक्थ्यो। मानसिक रूपमा पनि अमरता सधैं वरदान नहुन सक्छ। जीवनको सुन्दरता यसको सीमिततामा लुकेको हुन्छ। यदि अन्त्य नै नहुने हो भने, लक्ष्य, सपना र समयको मूल्य कम हुन सक्छ। मानिसहरू बोर हुन सक्छन्, वा जीवनप्रति उत्साह हराउन सक्छ। हजारौँ वर्ष बाँचेको मान्छेले सायद सानो खुसीमा रमाउन पनि गाह्रो मान्न सक्छ।  समाजमा पनि ठूलो असन्तुलन देखिन्थ्यो। पुराना मानिसहरूले सधैं शक्ति, ज्ञान र सम्पत्ति आफ्नो हातमा राख्न सक्थे। नयाँ पुस्ताले अवसर पाउन गाह्रो हुन्थ्यो। परिवर्तनको गति सुस्त हुन्थ्यो, किनकि पुरानो सोचले नयाँ विचारलाई दबाउन सक्थ्यो।अर्कोतर्फ, विज्ञानले जीवन लम्ब्याउने प्रयास गरिरहेको छ। भविष्यमा मानिसहरू अझ धेरै वर्ष बाँच्न सक्छन्, तर पूर्ण अमरता अझै टाढाको कुरा हो।अन्ततः, मृत्यु नै जीवनलाई अर्थ दिने एउटा महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। यदि अन्त्य नहुने हो भने, सायद जीवनको मूल्य पनि त्यति नै गहिरो नहुन सक्छ। त्यसैले “मान्छे नमरे के हुन्छ? भन्ने प्रश्नले हामीलाई एउटा सन्देश दिन्छ—हामीसँग भएको सीमित समयलाई नै अर्थपूर्ण, खुसी र उपयोगी बनाउनु सबैभन्दा ठूलो कुरा हो।