मध्यपुर्व,
पढ्न लाग्ने समय २ मिनेट,
सन् २०११ देखि २०१५ को पाँच वर्षको अवधिमा विश्व सिमेन्ट खपत अभूतपूर्व स्तरमा पुगेको छ। उपलब्ध तथ्यांक अनुसार, यस अवधिमा विश्वभर करिब १९.६ अर्ब टन सिमेन्ट प्रयोग भएको अनुमान छ। तीव्र शहरीकरण, पूर्वाधार विकास र आर्थिक विस्तारका कारण सिमेन्टको माग उच्च रह्यो। यस अवधिमा सबैभन्दा उल्लेखनीय पक्ष भनेको चीनको अत्यधिक प्रभुत्व हो। चीनले मात्रै करिब १०–११ अर्ब टन सिमेन्ट प्रयोग गरेको देखिन्छ, जुन विश्वको कुल खपतको आधाभन्दा बढी अर्थात् करिब ५५ प्रतिशत हो। यसले चीनलाई विश्वकै सबैभन्दा ठूलो निर्माण शक्ति र सिमेन्ट उपभोक्ता बनाएको छ। ठूलो मात्रामा सडक, रेल, पुल, आवासीय भवन तथा औद्योगिक संरचना निर्माणले सिमेन्टको मागलाई तीव्र बनाएको हो। दोस्रो स्थानमा रहेको भारतले पनि उल्लेखनीय प्रगति गरेको छ, तर चीनको तुलनामा अझै धेरै पछाडि छ। भारतमा यस अवधिमा वार्षिक औसत करिब ०.२५ देखि ०.३० अर्ब टन सिमेन्ट खपत भएको देखिन्छ। पाँच वर्षको कुल खपत करिब १.३ देखि १.५ अर्ब टन रहेको अनुमान गरिएको छ। भारतमा बढ्दो जनसंख्या, शहरी विस्तार र पूर्वाधार विकास योजनाले सिमेन्टको मागलाई बढावा दिएको छ। अर्कोतर्फ, अमेरिका जस्तो विकसित अर्थतन्त्रमा सिमेन्ट खपत तुलनात्मक रूपमा स्थिर देखिन्छ। सन् २०१५ मा अमेरिकाले करिब ०.०८ अर्ब टन सिमेन्ट प्रयोग गरेको थियो। पाँच वर्षको कुल खपत करिब ०.४ अर्ब टन रहेको अनुमान छ। अमेरिका विकसित देश भएकाले आधारभूत पूर्वाधार पहिले नै विकसित भइसकेकाले नयाँ निर्माणको गति सीमित रहेको विश्लेषकहरू बताउँछन्। समग्रमा हेर्दा, २०११–२०१५ को अवधि विश्व निर्माण क्षेत्रमा तीव्र वृद्धिको समय मानिन्छ। यस अवधिमा चीनले एक्लैले विश्व बजारलाई नेतृत्व गरेको छ भने भारत उदीयमान शक्तिका रूपमा देखिएको छ। अमेरिका भने स्थिर र परिपक्व बजारको रूपमा रहेको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार, आगामी वर्षहरूमा भारत र अन्य विकासशील देशहरूमा सिमेन्टको माग अझ बढ्ने सम्भावना छ, तर चीनको जस्तो तीव्र वृद्धि दोहोरिने सम्भावना भने कम देखिन्छ।
